Hydrobiologisch Adviesburo Klink B.V.

Home

Hydrobiologisch Adviesburo Klink BV
Boterstraat 28
6701 CW Wageningen
Tel. 0317 - 415072
agklink@klinkhydrobiology.com

 

 

 

 

 

Bezoekersaantal sinds 1 maart 2011: 124865


Welkom bij Hydrobiologisch Adviesburo Klink (Klink Hydrobiology)

We hopen dat je de site interessant vindt en stellen je reactie op prijs (bijgewerkt tot 5 mei 2016).


 

14 april 2016

Rapport 139:

KRW-proef: bomen in de Nederrijn-Lek en IJssel. Evaluatie 2014-2015

 

April 2016

Iphone-filmpjes

Met je telefoon vogels filmen door een 30 jaar oude telescoop

Bergeenden bij de Noordberg (Renkum)

Grutto's bij de Noordberg (Renkum)

Kleine plevier bij de Noordberg (Renkum)


Maart 2016

Macro-filmpjes

Na 40 jaar hydrobiologie blijft het lastig uit te leggen wat macrofauna is. Om die reden ben ik me toe gaan leggen op het filmen van deze groep.

Kokerjuffer Athripsodes eet motmug

Kriebelmuglarve filtert met waaiers

Kokerjuffer Hydropsyche filtert met net

Kokerjuffer Limnephilus eet hout

15 december 2015

Presentatie: Bomen in bevaarbare rivieren. 2 jaar na start van de pilot.


 

12 augustus 2015

Schoraas Ephoron virgo vliegt in Wageningse Rijn massaal uit


 

7 juli 2015

Artikel in Trouw over ecologische betekenis van bomen in grote rivieren


Presentatie Margriet Schoor et al, in Padua op conferentie Wood in World Rivers

3 juni 2015 Bijzoindere kokerjuffer op boom in de Rijn bij Wageningen

Brachycentrus subnubilus een kokerjuffer die voorgaande eeuwen algemeen was in de Nederlandse rivieren (paleo-limnologisch onderzoek), maar nog nooit levend in de Rijntakken is aangetroffen.


3 juni 2015

Presentatie: DNA barcoding of midges (Diptera: Chironomidae). First episode: Building the base. Presentation on the DNA barcoding conference of Naturalis

24 januari 2015

Presentatie Bomen in de Nederrijn-Lek en hun betekenis voorde KRW score van de macrofauna

 

 

23 juli 2014

Zes grote eiken worden afgezonken in de Nederrijn bij Wageningen

29 april 2014

Vroege Vogels filmt hoe een boom uit de Nederrijn wordt getakeld en er kleine beestjes vanaf worden gehaald


21 maart 2014

Chronicle of the Dutch Rhine and Meuse

Presentatie gehouden op 18 december 2013 in Parijs voor de EDF (Electricité de France) tijdens een symposium over de effecten van temperatuurstijging op de ecologie in grote rivieren. In onderstaande bijdrage komt naar voren dat temperatuurstijging zo ondergeschikt is aan andere aantastingen dat de effecten niet merkbbar zijn


 


28 februari 2014

Start project bomen in rivieren

Dit project is al eind 2013 gestart met het verankeren van bomen in de Nederrijn bij de vispassage van de stuw bij Amerongen en in de nevengeul van de Lek bij Everdingen. Deze bomen en hun directe omgeving zullen vanaf 2014 worden gemonitord op macrofauna en vis. Mogelijk komt ook het aangroeisel op de bomen en het voedsel van zowel vis als macrofauna aan bod.


Boom wordt verankerd in de nevengeul van de Lek bij Everdingen (klik hier voor een filmpje)

 

Deze maatregel, al "dringend" aanbevolen in het rapport Levende Rivieren van het Wereld Natuur Fonds in 1992 (Helmer, W., Klink, A., Overmars, W., Barneveld, H., 1992 Levende rivieren. Studie in opdracht van het Wereld NatuurFonds Rapport Wereld Natuur Fonds jan-28) wordt nu in uitvoering genomen als uitbreiding van reeds genomen en andere nog te nemen maatregelen ten behoeve van het herstel van de ecologie van de grote rivieren.

De opdrachtgever voor dit project is Rijkswaterstaat Oost Nederland met als contactpersonen Margriet Schoor en Henk van Rheede.

De uitvoerende instanties zijn:

Hydrobiologisch Advieburo Klink bv (Alexander Klink)

Bureau Waardenburg (Wendy Liefveld)

Blaauwendraat Landschapsverzorging (Wijnand Blaauwendraat)

Meer achtergrondsinformatie over de betekenis van bomen in rivieren is te vinden op de volgende link


21 november 2012

De service verpreidingskaarten is van start gegaan. Hier kunnen (verspreidings)kaarten worden gemaakt met iedere gewenste ondergrond die de klant aanlevert. Zie op het betreffendde tabblad wat voorbeelden.


3 december 2012

Presentatie: Paleo-ecologie, KRW-doelen en Natuurontwikkeling

t.b.v. Platform Waterschaps-ecologen


Nieuw

Videoproductie

September 2012

Na een periode van 20 jaar waarin ik geen videocamera heb aangeraakt, is de techniek nu zo ver gevorderd dat ik de verleiding niet heb kunnen weerstaan om er weer een aan te schaffen. Aangezien het rivierengebied al meer dan 40 jaar mijn achtertuin is, wil ik uiteindelijk een film maken van dit gebied en dan met het accent op het water in de rivier en in de uiterwaarden. Een eerste proeve van bekwaamheid is een uit de heup geschoten filmpje van de Plaat bij Ewijk, 20 jaar na omzetting van boerenland naar natuur en daarbij, vooral aandacht voor de vegetatie in verschillende zones, waaronder droogvallende poelen.

Het 7 minuten durende filmpje is te bekijken via onderstaande link

http://www.youtube.com/watch?v=L_NPse_yMGU&feature=plcp

Mei 2012

Momenteel wordt gewerkt aan de Maas en de Overijsselse Vecht. In beide rivieren zijn oude afzettingen verzameld en zijn delen daarvan gedetermieerd op resten van mnacrofauna. In een later stadium hopen we ook de zaden en diatomeeën uit dit materiaal te kunnen verwerken.

Januari 2012

Toetsing van ruim 2000 macrofaunamonsters ini de Rijntakken uit de periode 1980-2010 op de KRW maatlat

GEMIDDELDE SCORE 0,35 (schaal 0-1)

OOK DE MEESTROMENDE NEVENGEULEN LANGS DE WAAL SCOREN EEN DIKKE ONVOLDOENDE

Oktober 2011

Nadat in de Overijsselse Vecht bij de Uilenkamp in april 2011 bomen zijn verankerd, blijken er al direct bijzondere soorten op de bomen aanwezig, zoals de eendagsvlieg Heptagenia flava


September 2011

Door natte zomer en hoge rivierafvoer blijft een gevreesde explosie uit van de Rijnkademug in Arnhem

Juni 2011

Dansmug verovert Arnhemse Rijnkade

In aanvulling op het artikel in de Gelderlander van 10 juni j.l het volgende:

Dansmuggen of Chironomidae zijn niet stekende muggen, waarvan > 90% van de soorten het larvestadium doorbrengt in het water. Werkelijk ieder watertype kent zijn eigen Chironomidae-fauna en in Nederland zijn momenteel ca. 500 soorten bekend en er komen jaarlijks nieuwe soorten bij.

Het mannetje van de “Rijnkademug” op electriciteitshuisje (foto auteur)

De “Rijnkademug” (zie foto) bestaat uit twee nauw verwante  soorten. De meest bleekgroene (zie foto) is  Chironomus prasinus en de meer bruinig  getinte is Chironomus nudiventris. De larven van C. prasinus zijn nog niet wetenschappelijk beschreven en van de ecologie van die larven weten we nog niets. De larven van C. nudiventris zijn wel bekend en die leven in de slibhoudende zandige oeverzone van grote stilstaande en stromende  wateren. Het belangrijkste leefgebied wordt gevormd door de oevers van IJsselmeer en Randmeren en het benedenrivierengebied vanaf de Merwede, waar de stroomsnelheden laag zijn en de dynamiek voornamelijk bestaat uit golfslag. In de oeverzone van de Nederrijn komt de soort onder normale omstandigheden slechts voor in lage dichtheden. Dit jaar, waarin de Rijn bij Lobith al maanden meters onder het normale waterpeil staat en de bodem opslibt,  is blijkbaar bijzonder gunstig geweest voor beide soorten. Als de afvoer op de rivier zo laag blijft zal er in de zomer waarschijnlijk nog een veel grotere  generatie volgen, aangezien een vrouwtje 100 of meer eitjes legt. Als de afvoer in de Rijn weer op het normale niveau terugkeert, zal de stroming sterk toenemen en zal het merendeel van de  larven wegspoelen met het slib.

Tot zover de “Rijnkademug”

Vanaf 1992 tot 2007 jaar geleden vloog op de Rijnkade op zwoele zomeravonden massaal de “Zomersneeuw” rond de verlichting op de terrassen.

Zomersneeuw (Ephoron virgo) op een strandje langs de Rijn in Wageningen (foto auteur)

Deze soort (Ephoron virgo), een eendagsvlieg of haft (Ephemeroptera) is in 1992 in de Rijntakken teruggekeerd nadat de soort rond 1930 in Nederland was uitgestorven. Met deze soort zijn er door de verbetering van de waterkwaliteit ook vele andere verdwenen soorten teruggekeerd, waaronder een aantal kokerjuffers (Trichoptera) en hoe kan het anders, ook een aantal dansmuggen. Dat de Zomersneeuw weer is verdwenen kan meerdere oorzaken hebben, waaronder een ongunstige afvoer van de Rijn (te veel of te weinig). Er ligt echter een nog veel groter gevaar op de loer.

Eveneens in 1992 wordt het Donau-Main-Rijnkanaal in gebruik genomen. Voor de scheepvaart een zegen, maar hoe dat uitpakt voor de levensgemeenschap in de Rijntakken is ongewis.

De Donau uitmondend in de Zwarte Zee staat nu in open verbinding met de Rijn. De Rijn is, evenals andere rivieren van West Europa tijdens de ijstijden zijn flora en fauna kwijtgeraakt door het permanente ijsdek. In de warme periode zijn vanaf ca. 10.000 jaar geleden weer soorten teruggekeerd. Vliegende soorten snel en niet-vliegers nog nauwelijks. Deze soortenrijke groep van kreeftachtigen, bloedzuigers, schelpdieren en vissen krijgt nu de kans om zich in de Rijn te vestigen. Aangevoerd tussen het aangroeisel op de scheepswand, worden we de laatste 15 jaar overspoeld met soorten als de Kaspische vlokreeft (Killer shrimp in het Engels), Kaspische slijkgarnaal en tal van andere ongewervelde dieren. Ook de visfauna in het stroomgebied van de Donau is veel soortenrijker dan die van de Rijn. Als gevolg van de open verbinding worden ook tal van exotische vissen hier nu massaal aangetroffen,  zoals Roofblij, Pontische stroomgrondel, Marmergrondel, Zwartbekgrondel, Kesslergrondel etc.

Onder water woedt een ware veldslag met als tussenstand dat de Donauers momenteel in de meerderheid zijn.

Boven water zien de horeca ondernemers op de  Rijnkade met spanning de volgende verrassing tegemoet.

Wat is er te doen tegen de overlast van muggen?

Korte termijn:

Lampen van de horeca ondernemers dimmen en elders aan de Rijnkade bij kantoorpanden fellere lichten laten branden zodat de dansmuggen 100 m verderop gaan zwermen en de horeca er minder last van heeft.

Langere termijn:

Indien de droogte aanhoudt, kan er over een week of 6 weer een nieuwe generatie uitvliegen. Deze kan een factor 1000 zijn van het aantal dat momenteel overlast bezorgt. Om hier iets aan te doen, zal op strategische momenten een afvoergolf door de Rijn moeten worden gegenereerd, waardoor de larven wegspoelen. Door de stuwen in de Rijn is dit technisch mogelijk en door de ontwikkeling van de larven ter plaatse van de Rijnkade te volgen, kan het juiste moment worden gekozen. Met de huidige droogte zal dat een uitdaging zijn voor Rijkswaterstaat, waar ik ze graag bij zal helpen.

 


Onze missie
Bedenken en uitvoeren van hydrobiologisch onderzoek dat toepasbaar is bij natuurontwikkeling en herstel van afgetakelde biotopen en ecosystemen. We doen ook ons uiterste best om goed voorbereid te zijn voor de succesvolle implementatie van de Kaderrichtlijn Water (KRW)

Ons profiel
Alexander Klink (1953) heeft in 1980 Hydrobiologisch Adviesburo opgericht De eerste projecten waren gericht op het taxonomisch uitpluizen van dansmug (Chironomidae) genera Micropsectra en Paratanytarsus. Daarnaast begonnen de eerste opdrachten binnen te komen van Rijkswaterstaat RIZA en werd het eerste dekkende onderzoek uitgevoerd aan de macrofauna in de Rijn en Maas. Vanaf 1984 is er gewerkt aan paleolimnologie in grote laaglandrivieren. In 1985, met de verzuring op z’n hoogtepunt kwam Regien er bij en hebben we met veel succes onderzoek gedaan naar subfossiele desmidiaceeën- en macrofaunagemeenschappen in verzuurde vennen. In 1993 kwam het rapport “Levende Rivieren” van het Wereld Natuur Fonds (WNF) uit met daarin ons hydrobiologische hoofdstuk, waarin nevengeulen ook uit ecologisch oogpunt worden bepleit. Na de kamerbrede steun van de volksvertegenwoordiging voor dit plan kunnen nu, 15 jaar later her en der in het rivierengebied stromende nevengeulen worden bewonderd. Het ontbreekt echter nog aan klinkhout in deze geulen. Een wens waar al 15 jaar aan wordt gewerkt, maar tot dusver zonder resultaat. Van recentere tijd zijn de “computer-aided” determinatie systemen voor diatomeeën, fytoplankton en lastige groepen macrofauna. Ook hebben we de paleolimnologie weer opgepakt. Ditmaal om de referentietoestand van de waterlichamen te achterhalen die volgens de KRW naar een betere toestand moeten worden gebracht.

Vanaf 2006 zijn we ook aktief in Frankrijk, waar de macrofauna is geïnventariseerd in de Seine en haar grote zijrivieren. Een evaluatie van de verschillende europese beoordelingssystemen is uitgevoerd op dit databestand. De KRW beoordeling van de Seine is gepresenteerd. Daarnaast is er een inschatting gemaakt van de bedreiging van de inheemse fauna door invasieve exoten (voor de rapportage zie tab bibliografie).